Nedir bu ERP dedikleri?

Nedir bu ERP dedikleri?
Şenol Balo
OCTOPOD Yönetim Kurulu Başkanı Şenol Balo

Günümüz iş uygulamaları pazarında adında sıkça söz edilen ERP, sanayi devriminin olgunlaşmaya başladığı dönemlerde verimlilik artışı ve yönetim kabiliyetlerinin arttırılması amacıyla 1960 yılında MRP (Material Resource Planning) adıyla karşımıza çıktı. 1975 yılına kadar manuel olarak üretim işletmelerindeki malzeme ihtiyacının, geçmiş yıl satışlarına, siparişlere ve üretim planına göre belirlenmesini sağlayan MRP, Kuzey Avrupa’da ortaya çıktı ve  1975 yılında bilgisayar sistemine aktarıldı.

Bilgisayar sistemlerinin yaygınlaşması ve iş hayatında daha fazla yer almaya başlaması ile birçok yazılım üreticisi paket MRP ürünleri geliştirerek, 1980 yılından itibaren pazara sunmaya başladı. Temel olarak hangi material ,hangi tarihte, üretim/satışta gerekli , dolayısı ile hangi tarihte tedarikçilere sipariş edilmeli sorularına cevap bulan sistem, özellikle üretim işletmelerinin stok seviyelerini optimum seviyede takip etmesi ve stok maliyetlerini minimize ederek kazanç sağlaması nedeniyle hızla yaygınlaştı.

1980 yılında üretim işletmelerinde planlanması gereken tek şeyin malzeme değil, aynı zamanda, makine ve iş gücü kapasitesinin de olduğu, verimliliğin bu metriklerinde hesaplamada kullanılması ile doğru yönetileceğinin anlaşılması üzerine MRP olgusu gelişerek değişmiş ve üretim kaynaklarının planlanması üzerine kurulu  MRP-II (Manufacture Resource Planning ) ortaya çıktı.

MRP-II, MRP den farklı olarak; üretim kaynaklarının tamamının zaman detaylı planlanmasını yöneterek, tüm departmanların ortak bilgi havuzunda birbiri ile entegre çalışmasını gerektirmektedir.

2000’li yılların gelmesi ile artık hayatımızın her noktasında yer almaya başlayan bilgisayarların kapasite ve yönetim kabiliyetlerinin artması neticesinde, üretim işletmeleri dışında yer alan, satış, hizmet ve servis işletmelerinin de kaynaklarını doğru yönetmesi gündeme gelmiş ve bu alanların verimlilik artışına olan ihtiyaçlar doğrultusunda tüm kurumun ihtiyaç ve kaynak yönetimi için ERP (Enterprise Resource Planning) uygulamaları ortaya çıktı.

Otomotiv endüstrisinin hız ve çeviklik ihtiyacı, verimliliğin ciddi bir mali karşılığının olması, ERP uygulamalarında öncü olmasını, dolayısı ile de otomotiv üreticisi ülkelerin bu tip yazılımların üretimi ve implementasyonun da dünya genelinin çok önünde yer almalarını sağladı.

Almanya’dan SAP, Amerika’dan ORACLE bu konuda yüzlerce işletmenin kaynaklarını yönetecek yazılımlar geliştirerek dünya çapında bu olgunun yaygınlaşmasına ve yerleşmesine öncülük ettiler. Bu yazılım devlerinin yanında her ülkede kendi iş yapış şekillerine ve yerel mevzuatlara uygun yerli ERP üreticileri de gelişti ve yazılımların, danışmanların, uyarlamacıların olduğu çok büyük bir ekosistem ortaya çıktı.

İşletme süreçlerinin dijitalleşmesi ve kaynakların yönetilmesi konusundaki gelişmeler temel ERP’nin konusu olmayan , işletmelerin yan süreçlerinin de digitalleşmesini ve bilginin yönetilmesini zorunluluk haline getirdi. Internetin yaygınlaşması ile ekonomik sistemlerdeki bilgiye ulaşmanın kolaylaşması ve artan rekabet, kaynakları verimli kullanmayı işletmelerin yaşam gerekliliği haline getirdi. Bu süreçle birlikte terimler arttı ve kalabalıklaştı. ERP teriminin yanına CRM (Customer Relationship Management) Müşteri ilişkileri yönetimi,  HR (Human Resource) İnsan kaynakları, SCM (Supply Chain Management) Tedarik Zinciri Yönetimi, PLM (Product Lifecycle Management) Ürün yaşam döngüsü gibi birçok terim eklendi ve ihtiyaçlar, çözümler bu çoğunlukla 3 harfli olan bu sistemler etrafında kümelenmeye başlandı. Böylece geçtiğimiz son on yılda ERP kavramı da değişti ve ERP-II ye evrildi.

Bütün bu bilgiler ışığında baktığımızda en küçüğünden en büyüğüne ERP diye adlandırılan sistemler: İşletmemizde var olan tüm kaynakların (Stok, Müşteri, Tedarikçi, İş gücü, Nakit, Kredibilite, Makine Teçhizat) öncelikle kayıt altına alınmasını ve takip edilmesini, sonrasında en yüksek verimlilikle doğru bir şekilde yönetilmesini sağlamak için ortaya çıkan, her geçen gün dokunduğu her alanda büyüyen ve gelişen yazılım, donanım ve bilgi bütünü olarak tanımlanabilir.

İşletmelerin gelişen global pazarda var olabilmek için ERP sistemlerini kurgulayıp, sistematik bir şekilde işletip verimliliklerini arttırmaları ve korumaları gerektiği kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımızdadır.